Historia sanktuarium
Według legendy, w XIV wieku skazaniec z więzienia w Kętrzynie wyrzeźbił figurę Matki Boskiej z dzieciątkiem na lipie rosnącej w lesie. Figurka miała promieniować światłem i czynić cuda — miejsce stało się celem pielgrzymek. Pierwsza drewniana kaplica powstała w XV wieku, ale była wielokrotnie burzona w czasie reformacji (Warmia była wówczas częściowo protestancka).
Obecna barokowa bazylika została wzniesiona w latach 1687–1693 przez jezuitów (architekt Jerzy Ertli). W kolejnych dekadach dobudowano krużganki, kaplice boczne, dzwonnicę, zewnętrzną kutą bramę. Kompleks otacza prostokątny dziedziniec z czterema wieżyczkami w narożnikach — jedna z bardziej spektakularnych kompozycji architektonicznych Warmii.
W 1983 roku Jan Paweł II nadał kościołowi tytuł bazyliki mniejszej. Obecnie zarządzają nim jezuici, sanktuarium odwiedzają tysiące pielgrzymów rocznie.
Co zobaczyć w środku
Cudowne organy z ruchomymi figurkami
Najsłynniejszy element bazyliki — organy z 1721 roku wykonane przez Jana Mosengla z Królewca. Mają ~5000 piszczałek i, co najbardziej spektakularne, ruchome figurki anioków, dzwoneczków, gwiazdek i Matki Boskiej, które poruszają się w czasie gry. To unikalna konstrukcja w Europie.
Pokazy organowe dla turystów odbywają się w sezonie codziennie (czerwiec–wrzesień, kilka razy dziennie) — krótkie ~15-minutowe utwory z prezentacją mechanizmu. Bilety w okolicy 10–15 zł, kupujesz przy wejściu.
Freski sklepień
Sklepienia bazyliki pokrywają iluzjonistyczne freski z XVIII wieku autorstwa Mateusza Mayera. Przedstawiają sceny biblijne i alegoryczne — patrząc z dołu, mają wrażenie głębi, trójwymiaru. To jeden z najlepszych przykładów malarstwa iluzjonistycznego w Polsce.
Cudowny obraz Matki Bożej
Centrum kultu — barokowy obraz Madonny Świętolipskiej w głównym ołtarzu. Otoczony srebrnymi i pozłacanymi wotami, zostawionymi przez pielgrzymów na przestrzeni stuleci.
Kuta brama dziedzińca
Otoczenie bazyliki to krużganki na planie prostokąta z czterema kaplicami w narożnikach. Wejście od strony zachodniej zamyka monumentalna kuta brama z 1734 roku, wykonana przez braci Schwartzów z Reszla — uznawana za jedno z najlepszych dzieł kowalstwa artystycznego w barokowej Europie. Bogato zdobiona ornamentami roślinnymi, herbami, postaciami świętych.
Otoczenie i pielgrzymki
Sanktuarium leży w niewielkiej wsi Święta Lipka (gmina Reszel) — dosłownie kilka domów wokół bazyliki, restauracja, sklepiki z dewocjonaliami. To miejsce cykliczngo święta odpustowego 2 lipca (Nawiedzenia NMP) — zjeżdżają się wówczas tysiące pielgrzymów.
Letnie koncerty muzyki organowej w niedziele wieczorem (czerwiec–sierpień) ściągają melomanów z całej Polski. Wstęp na bazylikę poza godzinami nabożeństw — bezpłatny, datki dobrowolne.
Jak dojechać i praktyczne info
- Adres
- Święta Lipka 28, 11-440 Reszel
- Z Mikołajek
- ~70 km, samochodem ~1 godz.
- Z Olsztyna
- ~70 km, ~1 godz.
- Wstęp
- Bezpłatny do bazyliki, datki dobrowolne
- Pokaz organów
- ~10–15 zł, sezonowo codziennie
- Parking
- Bezpłatny przy bazylice
- Otwarcie
- Codziennie 7:00–18:00 (sezon dłużej)
Kiedy najlepiej
Spokojnie, większość atrakcji już otwarta od kwietnia. Świetnie poza odpustem.
Tłumy w lipcu/sierpniu, pielgrzymki w niedziele. Najlepiej przyjechać w dzień roboczy.
Cudowne fotograficznie — jesienne kolory wokół bazyliki, mniej osób.
Bazylika otwarta cały rok, śniegiem przykryte krużganki — magicznie. Pokazy organów rzadsze.
Inne atrakcje na Mazurach
Odległości w linii prostej od „Bazylika w Świętej Lipce" — policzone z rzeczywistych współrzędnych. Drogą bywa dłużej.
Gdzie spać blisko
Obiekty z naszej listy noclegów, które mają Bazylika w Świętej Lipce w zasięgu spaceru lub krótkiego dojazdu.
