Świątynia Wang — norweski drewniany kościół z XII wieku

Skąd się wzięła w Karpaczu

Świątynia Wang została zbudowana około 1200 roku w norweskiej miejscowości Vang nad jeziorem Vangsmjøsa, ok. 200 km od Oslo. Przez 600 lat służyła jako kościół parafialny. W XIX wieku Norwegowie postanowili wybudować nowy, większy kościół, a stary chcieli sprzedać. Po wieloletnich poszukiwaniach kupca, w 1841 roku świątynię zakupił król Prus Fryderyk Wilhelm IV z myślą o przeniesieniu jej do Berlina.

Plany się jednak zmieniły. Hrabina Friederike von Reden, mieszkająca w Bukowcu pod Karpaczem, przekonała króla, żeby świątynia stanęła w karkonoskiej wiosce, której protestanccy mieszkańcy potrzebowali kościoła. Świątynię rozłożono na elementy, przewieziono drogą lądową i morską, a w 1842 roku odbudowano w Karpaczu Górnym. Nadbudowano kamienną wieżę dzwonniczą — z dwóch powodów: by świątynia mogła pełnić funkcję kościoła parafialnego i by była lepiej widoczna spod podnóża Śnieżki.

Architektura — bez gwoździ, z drewna sosnowego

Świątynia Wang należy do typu kościołów słupowych (norw. stavkirke) — charakterystycznej dla średniowiecznej Skandynawii architektury drewnianej. Cała konstrukcja oparta jest na pionowych słupach (stavach), które tworzą szkielet budynku. Belki łączone są na czopy i wpusty — bez ani jednego gwoździa metalowego. Dach jest wielospadowy, kryty drewnianymi gontami, z charakterystycznymi smoczymi głowami na szczytach (motyw wikinski).

Drewno użyte do budowy to sosna norweska, konserwowana smołą drzewną — to dlatego świątynia ma ciemnobrązową barwę. Smoła zawiera substancje, które zabezpieczają drewno przed grzybem i owadami — i z tego powodu kościół przetrwał już 800 lat w surowym klimacie. Świątynia jest co kilka lat ponownie smołowana — ostatnia konserwacja około 2015 roku.

Co zobaczyć w środku

• Oryginalne XII-wieczne rzeźby w drewnie — głowice słupów z motywami zoomorficznymi i roślinnymi
• Dwa krzyże — jeden ołtarzowy z XV wieku (z Norwegii), drugi z XVII wieku
• Witraże z XIX wieku — dodane w czasie odbudowy w Karpaczu
• Drewniane organy — używane podczas regularnych nabożeństw (świątynia jest czynnym kościołem ewangelickim)

Co warto wiedzieć przed wizytą

Świątynia jest aktywnym kościołem parafialnym Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, ale przez większość dnia służy jako muzeum dla zwiedzających. Wstęp jest płatny (~15 zł, dzieci taniej, przewodnik dodatkowo). Zwiedzanie zajmuje ~30–45 minut.

W niedziele odbywają się nabożeństwa o godz. 10:00 — można uczestniczyć (wejście bezpłatne dla wiernych) albo przyjść w innym dniu, jeśli chce się tylko zwiedzać. Przy świątyni znajduje się stary cmentarz przeniesionych norweskich grobów (część kamieni nagrobnych pochodzi z Norwegii), drewniana brama i niewielki sklepik z pamiątkami.

Jak dojechać i praktyczne info

Adres

ul. Na Śnieżkę 8, Karpacz Górny

Bilet

~15 zł dorośli, ~10 zł dzieci, przewodnik dopłata

Godziny otwarcia

Codziennie 9:00–17:00 (sezon), 10:00–16:00 (zima)

Nabożeństwa

Niedziele 10:00 (Kościół Ewangelicko-Augsburski)

Parking

Płatny przy obiekcie (~10 zł / dzień)

Czas zwiedzania

30–45 minut

Kiedy najlepiej